Ustawienia systemowe w Warszawie na lęki i wewnętrzne niepokój

Lęk, którego nie rozumiesz, ale doskonale znasz

Zaczyna się zwykle rano – jeszcze zanim otworzysz oczy. Rodzaj napięcia w klatce piersiowej, które nie ma konkretnej nazwy ani konkretnej przyczyny. Wstajesz, robisz kawę, patrzysz przez okno i czujesz w ciele lęk. Mimo że nic złego się nie dzieje.

Może próbowałaś już różnych rzeczy. Medytacja, oddychanie , joga, a może nawet terapia poznawczo-behawioralna. Przez jakiś czas było lepiej. Ale lęk wracał, jak uparty gość, który nie pyta o pozwolenie. Może zmienił formę: z lęku przed chorobą stał się lękiem przed utratą pracy. Z lęku przed bliskością, lękiem przed samotnością. Jakby nie chodziło o konkretną sytuację, lecz o coś, co mieszka w Tobie niezależnie od okoliczności.

Może jesteś młodym prawnikiem, który osiągnął już wszystko, czego chciał i właśnie dlatego boi się, że to straci. Może jesteś osobą która boi się zrobić krok do przodu, bo starci wszystko. Może jesteś matką, która kocha swoje dzieci, ale budzi się o 3 w nocy z bijącym sercem bez powodu. Może jesteś mężczyzną po czterdziestce, który nie potrafi nazwać tego, co czuje, bo przez całe życie uczono go, że mężczyźni się nie boją.

Lęk bez wyraźnej przyczyny chroniczny, rozlany, wyczerpujący jest jednym z najczęstszych powodów, dla których Polacy szukają wsparcia psychologicznego. I jednym z najtrudniejszych do przepracowania metodami, które działają wyłącznie na poziomie świadomości.

Sedno problemu w pięciu zdaniach

Lęk i chroniczny wewnętrzny niepokój to stany, które nauka klasyfikuje jako zaburzenia lękowe o złożonym podłożu biologicznym, psychologicznym i środowiskowym. Tradycyjne podejścia farmakoterapia, CBT, mindfulness przynoszą ulgę, ale często nie docierają do głębszych warstw problemu. Z perspektywy ustawień systemowych według Berta Hellingera lęk bywa wyrazem nieświadomej lojalności wobec systemu rodzinnego: niesiesz strach kogoś z przodków, identyfikujesz się z wykluczoną osobą lub powielasz wzorzec, który w rodzinie był strategią przetrwania. Sesja ustawień systemowych pozwala zobaczyć te dynamiki konkretnie w przestrzeni, w ciele, w relacjach i uruchomić prawdziwą zmianę, a nie tylko chwilowe złagodzenie objawów. Jeśli czujesz, że Twój lęk jest „za duży" na Twoje życie, warto sprawdzić, czy nie należy do kogoś innego.

Lęk i wewnętrzny niepokój – co mówi nauka

Klasyfikacja i rodzaje zaburzeń lękowych

Lęk jest ewolucyjnie uzasadnioną reakcją organizmu na zagrożenie. Problem pojawia się wtedy, gdy układ nerwowy nie potrafi odróżnić realnego niebezpieczeństwa od wyobrażonego lub gdy reaguje strachem na bodźce, które obiektywnie nie stanowią zagrożenia. W takim wypadku mówimy o zaburzeniach lękowych.

Według klasyfikacji DSM-5 Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, wyd. 5) wyróżniamy m.in.:

- Uogólnione zaburzenie lękowe (GAD) – przewlekły, rozlany lęk, trudny do kontrolowania, towarzyszący większości codziennych czynności.
- Zaburzenie lękowe z napadami paniki – epizody intensywnego strachu z objawami somatycznymi: kołatanie serca, duszność, zawroty głowy.
- Fobia społeczna – silny lęk przed oceną przez innych, prowadzący do unikania sytuacji społecznych.
- PTSD i złożone PTSD – lęk wynikający z doświadczonych traum, często nieuświadomionych lub przekazanych międzypokoleniowo.

Z perspektywy neurobiologicznej lęk wiąże się z nadreaktywnością ciała migdałowatego struktury mózgowej odpowiedzialnej za wykrywanie zagrożeń oraz z osłabioną pracą kory przedczołowej, która w zdrowych warunkach hamuje nadmierne reakcje strachu. Badania obrazowe mózgu (fMRI) pokazują, że u osób z zaburzeniami lękowymi połączenie między tymi dwoma obszarami funkcjonuje inaczej niż u osób bez takich trudności.

Istotną rolę odgrywa też oś HPA (podwzgórze–przysadka–nadnercza) i chroniczne podwyższenie kortyzolu – hormonu stresu. Długotrwały lęk dosłownie zmienia biochemię mózgu i ciała, co wyjaśnia, dlaczego samo „myślenie pozytywnie" czy techniki relaksacyjne są dla wielu osób niewystarczające.

Lęk w Polsce – skala zjawiska w liczbach

Dane są bezlitosne: Polska należy do krajów o najwyższym odsetku zaburzeń lękowych w Europie, a pandemia COVID-19 dramatycznie pogorszyła sytuację.

Raport NFZ „Zdrowie psychiczne Polaków" (2023): Zaburzenia lękowe są drugą po depresji, najczęściej diagnozowaną kategorią zaburzeń psychicznych w Polsce. W 2022 roku z powodu zaburzeń nerwicowych i lękowych objęto pomocą ponad 1,2 miliona Polaków.

Badanie EZOP II (Epidemiologia zaburzeń psychiatrycznych i dostęp do psychiatrycznej opieki zdrowotnej, 2021): Co czwarty dorosły Polak spełnia w ciągu życia kryteria przynajmniej jednego zaburzenia psychicznego, a zaburzenia lękowe dotykają ok. 12% populacji w dowolnym momencie życia.

Raport GUS „Stan zdrowia ludności Polski" (2022): Ponad 30% Polaków deklaruje, że w ciągu ostatniego roku doświadczyło silnego, trudnego do kontrolowania niepokoju lub nerwowości.

Fundacja Itaka / telefony zaufania (2023): W latach 2020–2023 liczba zgłoszeń dotyczących lęku, paniki i chronicznego napięcia wzrosła o ponad 40%. Szczególnie niepokojący jest wzrost wśród osób w wieku 25–45 lat, grupy aktywnej zawodowo, często sprawnie funkcjonującej na zewnątrz, ale wewnętrznie wyczerpanej.

Różnice płciowe i pokoleniowe: Kobiety zgłaszają zaburzenia lękowe dwukrotnie częściej niż mężczyźni. Choć eksperci wskazują, że mężczyźni równie często doświadczają lęku, ale rzadziej szukają wsparcia. Pokolenie Millenialsów i Zoomersów wykazuje najwyższy poziom chronicznego niepokoju w historii badań tego tematu.

Dlaczego tradycyjne metody nie zawsze wystarczają?

Psychoterapia poznawczo-behawioralna (CBT) jest uznawana za złoty standard w pracy z zaburzeniami lękowymi i ma solidne podstawy dowodowe. Farmakoterapia (SSRI, benzodiazepiny) skutecznie redukuje objawy. Mindfulness, techniki somatyczne, EMDR. Każda z tych metod ma swoje miejsce i swoją wartość.

Ale wielu ludzi przychodzi po wsparcie po miesiącach lub latach korzystania właśnie z tych narzędzi i mówi: „Wiem, że mój lęk jest irracjonalny. Rozumiem go. Potrafię go opisać. Ale nadal go czuję. I nic się nie zmienia."

Dlaczego?

Praca na poziomie przekonań nie sięga poziomu systemu. CBT zakłada, że zmiana myślenia zmienia emocje. To prawda ale tylko częściowo. Jeśli lęk ma swoje korzenie w dynamice systemowej, na przykład jest „pożyczony" od przodka, który przeżył wojnę lub tragiczną stratę, sama zmiana myślenia nie dotrze do źródła.

Farmakoterapia redukuje objawy, nie usuwa przyczyny. Leki mogą być konieczne i pomocne szczególnie w ostrych fazach ale nie odpowiadają na pytanie: skąd ten lęk pochodzi?

Mindfulness uczy obserwowania lęku, ale nie jego rozwiązywania. Uważność to cenna praktyka, która pomaga nie utożsamiać się z lękiem. Ale jeśli lęk jest sygnałem czegoś ważnego w systemie rodzinnym, wyciszenie go bez zrozumienia może być jedynie tymczasowym oddaleniem problemu.

Praca indywidualna pomija kontekst systemowy. Większość podejść terapeutycznych skupia się wyłącznie na jednostce. Tymczasem człowiek nie funkcjonuje w próżni jest częścią sieci relacji rodzinnych, pokoleniowych i społecznych. Lęk często należy właśnie do tej sieci, a nie tylko do jednej osoby.

Lęk w perspektywie ustawień systemowych – niewidzialne korzenie strachu

Lojalność systemowa: niesiesz to, czego oni nie mogli wyrazić

Bert Hellinger, twórca metody ustawień systemowych, przez dziesiątki lat pracy z klientami zaobserwował, że system rodzinny rządzi się własnymi prawami podobnie jak system biologiczny czy ekologiczny. Jednym z tych praw jest zasada przynależności: każdy, kto należy do systemu rodzinnego, musi być w nim uwzględniony. Jeśli ktoś zostaje wykluczony z powodu wstydu, tabu lub tragedii, system będzie dążył do jego przywrócenia przez kolejne pokolenia.

W praktyce może to wyglądać tak: jeśli Twoja prababcia jako młoda kobieta straciła dziecko i nigdy o tym nie mówiła a strach przed utratą bliskich był jej cichym, niewidocznym towarzyszem przez całe życie możliwe, że Ty niesiesz ten strach jako własny, nie zdając sobie sprawy, że pochodzi z innego miejsca i innego czasu.

To nie jest metafora. To obserwacja, którą potwierdzają badania nad transmisją międzypokoleniową traumy. Rachel Yehuda, badaczka z Icahn School of Medicine w Nowym Jorku, wykazała w serii przełomowych badań, że dzieci i wnuki ocalałych z Holocaustu mają zmienione poziomy kortyzolu i podwyższoną reaktywność na stres nawet jeśli sami nie doświadczyli żadnej bezpośredniej traumy. Co więcej, zmiany te są obserwowalne na poziomie epigenetycznym: dziedziczne modyfikacje ekspresji genów, które nie zmieniają samego DNA, ale wpływają na sposób, w jaki geny są odczytywane.

Splątanie – nieświadome przejęcie cudzego losu

Splątanie Verstrickung to jedno z centralnych pojęć w teorii Hellingera. Opisuje stan, w którym osoba nieświadomie przejmuje uczucia, los lub postawę innej osoby z systemu rodzinnego. Często chodzi o kogoś, kto doświadczył silnego lęku, był prześladowany, żył w chronicznym strachu i kto nigdy nie został przez rodzinę „zobaczony" ani opłakany.

Damian Janus, polski psychoterapeuta i jeden z najbardziej wnikliwych krajowych autorów piszących o podejściu systemowym, opisuje splątanie w swojej publikacji Duchy przodków w nas. Systemowe ujęcie zaburzeń psychicznych jako mechanizm, w którym potomek „wchodzi w buty" przodka, nie wiedząc, że to robi. Efektem jest lęk, który „nie pasuje" do aktualnego życia człowieka jest zbyt intensywny, zbyt rozlany, zbyt archaiczny. Lęk jakby z innej epoki.

Konkretny przykład z praktyki: Marta, 38-letnia architektka z Warszawy, przez całe dorosłe życie zmagała się z lękiem przed śmiercią bliskich. Każda podróż samolotem była dla niej koszmarem. Żadna logiczna analiza statystyk bezpieczeństwa nie pomagała. W pracy metodą ustawień systemowych okazało się, że jej dziadek jako nastolatek podczas II wojny światowej stracił wszystkich bliskich w ciągu kilku tygodni i do końca życia żył w permanentnym oczekiwaniu na kolejną katastrofę. Nigdy o tym nie mówił. Marta, nieświadomie lojalna wobec dziadka, nosiła jego strach jako swój własny.

Wykluczeni członkowie systemu rodzinnego

Hellinger zaobserwował, że każdy wykluczony z systemu rodzinnego członek ten, o którym się nie mówi, ten, który „przyniósł wstyd", ten, który zginął i nie był opłakany w pewnym sensie domaga się przywrócenia. Nie w sensie mistycznym, lecz systemowym: kolejne pokolenia nieświadomie odtwarzają wzorzec lub los wykluczonej osoby, jakby chciały ją w ten sposób ocalić od zapomnienia.

W kontekście lęku może to wyglądać następująco: w rodzinie była osoba, która przez całe życie bała się wychodzić z domu agorafobia nierozpoznana w tamtych czasach. Jej los został przemilczany, uznany za „dziwactwo". Wnuczka lub prawnuczka może niespodziewanie rozwinąć podobne objawy nie dlatego, że dziedziczy tę samą neurobiologię, lecz dlatego, że system rodzinny nieświadomie „szuka" dla tej osoby miejsca i uznania.

Lojalność wobec rodziców – przejmowanie ich emocji

Dzieci są z natury lojalne wobec rodziców, jest to biologicznie uzasadniony mechanizm przetrwania. W psychologii systemowej obserwuje się jednak zjawisko, które można opisać jako lojalność emocjonalną: dziecko nieświadomie przejmuje uczucia, których rodzic nie potrafi lub nie chce przeżyć. Lęk matki, który nigdy nie został wyrażony wprost, staje się lękiem córki. Strach ojca przed niepowodzeniem, starannie skrywany pod fasadą twardego mężczyzny, staje się chronicznym niepokojem syna.

Franz Ruppert, niemiecki psychoterapeuta i autor Trauma, Bonding and Family Constellations, precyzyjnie opisuje ten mechanizm w odniesieniu do traumy: nieprzetworzone i głęboko skrywane stany emocjonalne rodziców osadzają się w psychice dziecka i zaczynają żyć własnym życiem. Dziecko przejmuje je nie dlatego, że jest słabe lecz dlatego, że kocha.

Anne Ancelin Schützenberger, psycholożka i pionierka psychogenealogii, w swojej przełomowej pracy Ach, moi przodkowie! dokumentuje setki przypadków, w których lęki, fobie i dolegliwości somatyczne potomków były bezpośrednio powiązane z nieprzetworzonymi traumami przodków. Jej badania oparte na danych klinicznych, nie na spekulacji dały silny impuls do badań nad tym, co dziś nazywamy transmisją międzypokoleniową traumy.

Jak ustawienia systemowe według Hellingera odkrywają źródło lęku – bez ezoteryki

Ustawienia systemowe nie są rozmową terapeutyczną. Nie polegają na interpretacji snów, nie wymagają wieloletniego zagłębiania się w przeszłość. To metoda empiryczna, która pracuje z przestrzennym obrazem systemu rodzinnego.

Kiedy prowadząca sesję Ewelina Sornat zaprasza klienta w Warszawie do ustawienia w przestrzeni reprezentantów figur lub żywych osób symbolizujących rodziców, dziadków, ważne zdarzenia zaczynają ujawniać się dynamiki, które do tej pory pozostawały niewidoczne. Reprezentanci spontanicznie odczuwają emocje i impulsy ciała, które odpowiadają temu, co dzieje się w systemie rodzinnym klienta. Nie dlatego, że cokolwiek wiedzą o jego rodzinie lecz dlatego, że pole systemowe jest czymś realnym i dającym się obserwować.

To zjawisko bywa wyjaśniane na różne sposoby: przez teorię pola morfogenetycznego Ruperta Sheldrake'a, przez badania neuronaukowców nad świadomością rozszerzoną czy przez klasyczną teorię systemów. Niezależnie od tego, jakie mechanizmy za tym stoją efekty są powtarzalne i udokumentowane w tysiącach przypadków opisywanych w światowej literaturze klinicznej.

W kontekście lęku ustawienie systemowe może pokazać: kto w systemie rodzinnym przeżywał podobny strach, kto został zapomniany lub wykluczony, gdzie zablokowany jest przepływ przynależności i miłości. A kiedy to się ujawnia często pojawia się głębokie rozpoznanie: to nie jest mój lęk. Niosę go za kogoś innego.

I właśnie to rozpoznanie poparte konkretnym obrazem w przestrzeni, nie tylko intelektualną refleksją uruchamia zmianę.

Jak wygląda sesja krok po kroku w gabinecie Eweliny Sornat w Warszawie

Ewelina Sornat https://ewelinasornat.com to dyplomowana terapeutka ustawień systemowych pracująca w Warszawie, która specjalizuje się m.in. w pracy z lękiem, chronicznym niepokojem, wypaleniem zawodowym i trudnościami w relacjach. Oto jak wygląda sesja ustawień systemowych w jej gabinecie, etap po etapie.

Etap1: Rozmowa wstępna – poznanie i eksploracja tematu (ok. 20–30 minut)

Zanim cokolwiek zostanie ustawione, Ewelina słucha. Pyta o to, co Cię przyprowadziło, jak długo trwa problem, co już próbowałaś lub próbowałeś. Nie szuka diagnozy, szuka obrazu Twojego świata. Może zapytać o rodzinę: czy wiesz, co przeżywali Twoi dziadkowie, czy są osoby, o których w rodzinie się nie mówiło, czy zdarzyły się tragedie, które zostały przemilczane. Te pytania nie są przypadkowe to właśnie one wyznaczają kierunek całej dalszej pracy.

Etap 2: Identyfikacja elementów systemu

Razem z Tobą Ewelina Sornat ustala, kto lub co znajdzie się w ustawieniu. Dla osoby zmagającej się z lękiem mogą to być: Ty, Twój lęk jako samodzielny element, rodzice, dziadkowie, konkretne zdarzenie z historii rodziny. Używane są figury drewniane klocki lub papierowe karty albo, w sesjach grupowych, żywi reprezentanci. Nie ma tu gotowego scenariusza. Wszystko wynika z Twojej unikalnej historii.

Etap 3: Ustawienie i obserwacja dynamik

Figury lub osoby są umieszczane w przestrzeni zgodnie z Twoją intuicją bez intelektualnego planowania. Ewelina Sornat obserwuje układ: jak elementy są rozmieszczone względem siebie, co ten obraz mówi o relacjach w systemie. W sesjach z żywymi reprezentantami pyta ich o odczucia. Te odczucia są zwykle zaskakująco trafne i znaczące. To etap, w którym często pojawiają się pierwsze głębokie rozpoznania.

Etap 4: Ruch ku rozwiązaniu – zdania i gesty

W kluczowym momencie Ewelina Sornat może wprowadzić ruch: zmianę położenia figur, zbliżenie lub oddalenie elementów, dodanie kogoś, kto był pominięty. Mogą też pojawić się zdania rozwiązujące proste wypowiedzi symbolizujące zmianę postawy wobec systemu. Na przykład: „Widzę Cię i pamiętam o Tobie" kierowane do wykluczonego przodka. Albo: „Ten lęk należy do Ciebie, nie do mnie" do osoby, od której nieświadomie przejęłaś lub przejąłeś strach. Te zdania nie są afirmacjami to słowny wyraz zmiany, która rezonuje głęboko w ciele.

Etap 5: Integracja i plan dalszej pracy

Po sesji jest czas na ciszę i rozmowę. Ewelina Sornat omawia z Tobą to, co się ujawniło, co możesz zabrać ze sobą i jak pracować z tym dalej. Efekty bywają odczuwalne natychmiast jako ulga, spokój, poczucie że coś „opadło". Czasem zmiany rozwijają się stopniowo w następnych dniach i tygodniach. Jeśli temat wymaga głębszej pracy, Ewelina może zaproponować kolejne spotkania lub konkretne ćwiczenia między sesjami.

Chcesz umówić się na sesję? Odwiedź stronę [ewelinasornat.com](https://ewelinasornat.com/) i sprawdź dostępne terminy.

Pierwsze kroki – co zrobić, jeśli rozpoznajesz swój lęk w tym artykule

Jeśli to, co przeczytałaś lub przeczytałeś, brzmi znajomo, jeśli gdzieś w środku pojawia się myśl: „to jest o mnie" to już jest ważna informacja. Oto konkretne kroki, które możesz podjąć:

Krok 1: Przyjmij lęk jako sygnał, nie jako wroga. Chroniczny lęk rzadko jest całkowicie irracjonalny, zwykle próbuje coś powiedzieć. Zamiast z nim walczyć lub go uciszać, spróbuj zapytać: Co mi to mówi? Do czego mnie to prowadzi?

Krok 2: Skonsultuj się Eweliną Sornat. Szczególnie jeśli lęk jest intensywny, towarzyszą mu objawy somatyczne kołatanie serca, zawroty głowy, bezsenność lub znacząco utrudnia codzienne funkcjonowanie.

Krok 3: Rozważ sesję ustawień systemowych. Szczególnie jeśli czujesz, że Twój lęk jest „za duży" na Twoje życie, nie reaguje wystarczająco na standardowe metody lub ma charakter chroniczny i nawracający. [Ewelina Sornat](https://ewelinasornat.com/), dyplomowana terapeutka ustawień systemowych w Warszawie, pracuje z osobami zmagającymi się z lękiem, wewnętrznym niepokojem i wypaleniem zawodowym.

Krok 4: Bądź cierpliwa lub cierpliwy wobec siebie. Lęk, który narastał przez pokolenia, może nie zniknąć po jednej sesji. Ale może się zmienić szybciej niż myślisz gdy dotrze się do właściwego poziomu.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o ustawienia systemowe w kontekście lęku

1. Czy ustawienia systemowe są metodą naukową, czy bardziej duchową?

To jedno z najczęstszych pytań i zasługuje na precyzyjną odpowiedź. Ustawienia systemowe są połączeniem praktyki duchowej i opierają się na teoriach systemowych m.in. cybernetyce i teorii pola psychologii głębi oraz obserwacjach klinicznych zebranych przez Hellingera i jego kontynuatorów podczas dziesiątek tysięcy sesji na całym świecie. Zjawisko tzw. wiedzącego pola *knowing field*, które leży u podstaw metody, jest omawiane m.in. w kontekście badań Ruperta Sheldrake'a i neurobiologii społecznej. Metoda nie wymaga wiary, wymaga otwartości na to, co pojawi się w procesie.

2. Jak szybko można zauważyć efekty pracy z lękiem metodą ustawień systemowych?

To zależy od indywidualnej historii i głębokości problemu. Wiele osób odczuwa istotną zmianę, zmniejszenie intensywności lęku, poczucie ulgi, nowe spojrzenie na swój temat, już po pierwszej sesji. W przypadku lęku o silnej komponencie systemowej, na przykład wielopokoleniowej traumy, pełny efekt może wymagać kilku spotkań. [Ewelina Sornat](https://ewelinasornat.com/) zawsze indywidualnie ocenia, co jest potrzebne, i nie buduje sztucznej zależności od dalszej pracy.

3. Czy mogę pracować z ustawieniami systemowymi, jeśli nie znam historii swojej rodziny?

Tak. Brak wiedzy o historii rodziny nie wyklucza pracy tą metodą. Często niepełna wiedza, białe plamy, rzeczy, o których się nie mówiło sama w sobie jest ważną informacją systemową. Ustawienia mogą ujawnić dynamiki, których istnienia klient wcześniej nie podejrzewał, właśnie dlatego, że działają poniżej poziomu świadomej wiedzy.

4. Czy ustawienia systemowe mogę łączyć z psychoterapią lub farmakoterapią?

Tak, często jest to wskazane. Ustawienia systemowe są metodą uzupełniającą, która dobrze współgra z innymi podejściami. W przypadku klinicznego zaburzenia lękowego takiego jak GAD czy zaburzenie paniczne farmakoterapia i psychoterapia stanowią niezbędną podstawę. Ustawienia systemowe mogą wtedy działać jak „głębszy klucz": docierać do warstwy, do której inne metody nie dotarły.

5. Czy sesja ustawień systemowych jest emocjonalnie trudna?

Sesja może być intensywna, mogą pojawić się głębokie uczucia smutku, ulgi lub wzruszenia. Jednak dobra prowadząca taka jak Ewelina Sornat](https://ewelinasornat.com dba o to, żeby cały proces był bezpieczny i prowadzony we właściwym tempie. Celem nie jest „wyciąganie bólu", lecz przywrócenie porządku i przepływu w systemie. Większość osób po sesji odczuwa spokój i ulgę.

6. Czym różni się sesja ustawień systemowych u Eweliny Sornat, indywidualna od grupowej przy pracy z lękiem?

W sesji indywidualnej pracuje się z figurami jako reprezentantami elementów systemu. To podejście dyskretne, bezpieczne i bardzo efektywne. W sesji grupowej rolę reprezentantów pełnią żywi uczestnicy, ich spontaniczne odczucia i ruchy w przestrzeni często dają bardziej intensywne, wielowymiarowe doświadczenie. Ewelina Sornat prowadzi oba formaty, wybór zależy od potrzeb i preferencji klienta.

7. Jak umówić się na sesję ustawień systemowych w Warszawie u Eweliny Sornat?

Przez stronę ewelinasornat.com https://ewelinasornat.com znajdziesz tam aktualne informacje o dostępnych terminach, zakresie pracy i formularz kontaktowy. Ewelina prowadzi sesje stacjonarnie w Warszawie; wybrane formaty dostępne są również online.

Źródła

Publikacje naukowe i książki:

1. Hellinger, B. (2001). *Porządki miłości. Jak rozwiązywać konflikty rodzinne i osobiste*. Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa.

2. Hellinger, B., Weber, G., & Beaumont, H. (1998). *Love's Hidden Symmetry: What Makes Love Work in Relationships*. Zeig, Tucker & Co., Phoenix.

3. Janus, D. (2017). *Duchy przodków w nas. Systemowe ujęcie zaburzeń psychicznych*. Wydawnictwo Psychoskok, Kraków.

4. Schützenberger, A. A. (2016). *Ach, moi przodkowie! Więzy rodzinne, tajemne przekazy, daty rocznicowe, przekazywane przez pokolenia*. Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa.

5. Ruppert, F. (2012). *Trauma, Bonding & Family Constellations: Understanding and Healing Injuries of the Soul*. Green Balloon Publishing, Steyning.

6. Yehuda, R., & Lehrner, A. (2018). *Intergenerational transmission of trauma effects: putative role of epigenetic mechanisms*. World Psychiatry, 17(3), 243–257.

7. Yehuda, R., Daskalakis, N. P., Bierer, L. M., et al. (2016). *Holocaust Exposure Induced Intergenerational Effects on FKBP5 Methylation*. Biological Psychiatry, 80(5), 372–380.

8. Kellermann, N. P. F. (2013). *Epigenetic transmission of Holocaust trauma: Can nightmares be inherited?* Israel Journal of Psychiatry and Related Sciences, 50(1), 33–39.

9. Sheldrake, R. (2011). *The Presence of the Past: Morphic Resonance and the Memory of Nature*. Icon Books, London.

10. American Psychiatric Association (2013). *Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition (DSM-5)*. APA Publishing, Arlington.

11. Porges, S. W. (2011). *The Polyvagal Theory: Neurophysiological Foundations of Emotions, Attachment, Communication, and Self-Regulation*. W. W. Norton & Company, New York.

**Raporty i dane statystyczne:**

12. Narodowy Fundusz Zdrowia (2023). *Zdrowie psychiczne Polaków. Raport NFZ*. NFZ, Warszawa.

13. Kiejna, A., et al. (2015). *Rozpowszechnienie zaburzeń psychiatrycznych w Polsce. Wyniki badania EZOP Polska*. Psychiatria Polska, 49(1), 15–27.

14. GUS (2022). *Stan zdrowia ludności Polski w 2022 roku*. Główny Urząd Statystyczny, Warszawa.

15. Światowa Organizacja Zdrowia (2022). *International Classification of Diseases, 11th Revision (ICD-11)*. WHO, Genewa.

16. Fundacja Itaka (2023). *Raport roczny Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym*. Fundacja ITAKA, Warszawa.

17. Maslach, C., Schaufeli, W. B., & Leiter, M. P. (2001). *Job Burnout*. Annual Review of Psychology, 52, 397–422.

*Artykuł przygotowany przez Ewelinę Sornat https://ewelinasornat.com/, dyplomowaną terapeutką, ustawień systemowych w Warszawie. Treści mają charakter informacyjny i edukacyjny, nie stanowią diagnozy medycznej ani psychologicznej. W przypadku nasilonych objawów lękowych skonsultuj się z lekarzem lub psychiatrą.*

Ustawienia systemowe Warszawa | Sesja ustawień systemowych | Bert Hellinger | Ewelina Sornat | Lęk i niepokój Warszawa | Dyplomowana terapeutka ustawień systemowych